Joost Blaauw - Project Controller

Duurzaamheid is in de bouw geen ambitie meer, maar een verplicht onderdeel van projecten. Met de komst van CSRD-wetgeving moeten organisaties steeds gedetailleerder rapporteren over hun impact. Ook verandert daardoor het werk van bijvoorbeeld de projectcontrollers. Duurzaamheid speelt bovendien niet alleen een rol in de uitvoering, maar ook in het binnenhalen van projecten. Aanbiedingen worden steeds vaker beoordeeld op hun milieukosten en impact. “Voorheen keek je als projectcontroller vooral naar euro’s. Nu kijk je ook naar hoeveelheden, herkomst en impact.” Voor projectcontroller Joost Blaauw bij Van Hattum & Blankevoort betekent dit dat zijn rol breder én inhoudelijker wordt. 

Een vak in ontwikkeling 

Het vak van projectcontroller is de afgelopen jaren flink veranderd. Waar het vroeger vooral draaide om financiële rapportages, gaat het nu ook over data van duurzaamheidsprestaties. “CSRD klinkt abstract, maar op projecten wordt het heel concreet. Het gaat om vragen als: hoeveel beton gebruik je, waar komt het staal vandaan, hoeveel brandstof verbruik je? En dat niet alleen tijdens de bouw, maar over de hele levenscyclus van een project. We creëren inzicht in waar het materiaal vandaan komt en hoeveel we verwerken.” Die impact wordt vaak uitgedrukt in een milieukostenindicator (MKI), waarin bijvoorbeeld CO₂-uitstoot en materiaalgebruik worden vertaald naar één waarde waarop je kunt sturen. Zo wordt duurzaamheid direct onderdeel van besluitvorming binnen projecten. 

Data als nieuwe bouwsteen 

Voor projectcontrollers betekent dit dat data een steeds grotere rol speelt. Een kleine fout kan grote impact hebben op de rapportage. “Het lijkt soms simpel, maar 100 kuub op papier is niet altijd 100 kuub in de praktijk. Daar moet je scherp op zijn.” Tijdens projecten wordt ook actief gemonitord of de beloofde impact daadwerkelijk wordt gehaald. Dat maakt het vastleggen en controleren van data cruciaal. 

CO₂-data wordt steeds belangrijker 

De manier waarop we naar uitstoot kijken verandert snel. Waar eerder de focus lag op de eigen uitstoot (scope 1 en 2), wordt die blik nu verbreed naar de hele keten. Dit komt onder andere door de doorontwikkeling van de CO₂-prestatieladder en de komst van CSRD. “We werkten al volgens de CO₂-prestatieladder, maar met handboek 4.0 moeten we ook actief sturen op uitstoot in de keten. Denk aan leveranciers, transport en materiaalgebruik.” Dat vraagt om beter inzicht en vooral betere data. Projectcontrollers spelen daarin een sleutelrol. Zij zorgen dat de juiste informatie wordt opgehaald, gecontroleerd en vertaald naar stuurinformatie. “Je merkt dat data steeds minder een bijproduct is en steeds meer een fundament. Als je het niet goed vastlegt, kun je er ook niet op sturen.” De combinatie van CSRD en de CO₂-prestatieladder maakt het werk daarmee inhoudelijker én strategischer: je kijkt niet alleen naar wat een project kost, maar ook naar wat het oplevert voor de wereld van toekomstige generaties. 

Samenwerking tussen finance en operatie 

CSRD maakt de onderlinge samenwerking belangrijker dan ooit. “Finance heeft de operatie nodig om de juiste data te verzamelen en vast te leggen. Daarom zit ik dicht op het projectteam en werk ik intensief samen met uitvoerders, inkoop en duurzaamheidsspecialisten.” Juist door het aan de voorkant goed in te richten, ontstaat grip gedurende het hele project. “Dan heb je er het hele project profijt van. Er worden ook afspraken gemaakt met leveranciers, zodat zij hun data op de juiste manier aanleveren.” 

De spanning tussen kosten en duurzaamheid 

Een van de grootste uitdagingen voor project control zit in de balans tussen duurzaamheid en kosten. Duurzamere keuzes zijn vaak duurder, terwijl projecten financieel haalbaar moeten blijven. Denk aan elektrisch materieel, duurzamer asfalt of het hergebruik van materialen. “Het kan meer kosten, maar als je daarmee aantoonbaar meerwaarde creëert, aan eisen voldoet of boetes voorkomt, kan het uiteindelijk juist lonen.” Hier ligt een belangrijke rol voor project control: inzicht geven en helpen bij het maken van de juiste keuzes. 

Een vak met steeds meer impact 

De komst van CSRD zorgt ervoor dat projectcontrollers meer invloed krijgen op projecten. Je bent niet alleen bezig met cijfers achteraf, maar stuurt actief mee op keuzes tijdens het project. “Dat maakt het werk inhoudelijker, relevanter en toekomstgerichter.” Tegelijkertijd worden de eisen steeds strenger, met een duidelijke beweging richting emissieloos werken in de komende jaren. Dat maakt dit vakgebied dynamisch en volop in ontwikkeling. Voor zowel starters als ervaren professionals biedt dit kansen om te werken aan projecten waarin je niet alleen kosten beheerst, maar ook impact maakt.