Strijp-S proeftuin voor innovatie en vakmanschap

Zo’n transformatie gebeurt niet vanzelf. Al sinds begin deze eeuw werken gemeente Eindhoven en VolkerWessels intensief samen aan de herontwikkeling van dit voormalige industrieterrein. Na de reorganisatie Centurion van 1990 lag het terrein er grotendeels verlaten bij. In 2002 namen de gemeente en VolkerWessels het over van Philips en richtten ze Park Strijp Beheer op om het gebied te ontwikkelen: een publiek-private samenwerking waarin kennis, expertise en belangen werden gebundeld.

Samenwerking als fundament

Minstens zo belangrijk is de samenwerking binnen VolkerWessels zelf. Diverse VolkerWessels-ondernemingen werken hier vanaf het eerste moment samen. Een écht integrale aanpak dus. “Als concern kunnen we bij iedere nieuwe opgave in deze gebiedsontwikkeling vroegtijdig de juiste kennis en kunde aan tafel brengen”, zegt ontwikkelingsmanager Tom Van Loo van gebiedsontwikkelaar SDK Vastgoed. “Zo vinden wij het belangrijk dat de aannemers al heel vroeg in de ontwerpfase meedenken over haalbaarheid, uitvoerbaarheid en planning. Zo zorgen we dat onze ideeën niet alleen mooi zijn op papier, maar ook daadwerkelijk gerealiseerd gaan worden. Tegelijkertijd verkleinen we faalkosten in de hele keten.”

Het resultaat van die aanpak is goed zichtbaar. Van Next, de Trudotoren en Haasje Over tot Matchbox en Lighthouse: inmiddels zijn tientallen projecten succesvol gerealiseerd en de ontwikkeling gaat onverminderd door.

Langjarige scope stimuleert innovatie

Strijp-S wordt gefaseerd ontwikkeld en kent een lange doorlooptijd. Die ruimte wordt bewust benut om nieuwe technieken en concepten te testen.

Gemeente Eindhoven en VolkerWessels kozen in 2013 voor een primeur: in plaats van ieder voor zich realiseerden de ontwikkelende partijen (SDK Vastgoed/VolkerWessels en de corporaties Woonbedrijf en Trudo) hun parkeervoorzieningen gezamenlijk. De kosten van nieuwe parkeervoorzieningen zijn niet mis, vooral binnenstedelijk. Gevolg: projecten komen niet van de grond. “Door de schaal van Strijp-S en de langjarige scope kunnen wij van een nood een deugd maken. Waar parkeerproblemen bij veel gebiedsontwikkelingen de voortgang kunnen belemmeren, heeft VolkerWessels hier samen met de gemeente parkeerbedrijf Mobility-S opgericht”, vertelt Tom. “Door in te zetten op dubbelgebruik in combinatie met een exploitatie is het mogelijk om kosten en baten anders in te richten. Daarmee lossen we parkeren gebiedsbreed op en voeren we het ook langjarig uit. Dat is vrij uniek en ondertussen een voorbeeld in Nederland voor vergelijkbare gebiedsontwikkelingen.”

Ook biedt de langjarige scope ruimte voor experiment. Zo is er eerder al geëxperimenteerd met gelijkstroomwoningen maar ook met nieuwe woon- en werkconcepten zoals (koop)werklofts. Binnenkort volgen zelfs ‘grondgebonden’ woningen aan een eigen ‘straatje’ op 50 meter hoogte en nieuwe vormen van samenwonen zoals friends-woningen. Daarbij deel je je appartement met een vriend(in), maar heb je wel allebei een eigen slaap- en badkamer met douche en wastafel.  “De schaal en het lange tijdsperspectief geven ons de ruimte om continu te leren”, legt Tom uit. “Wat goed werkt, schalen we op. Wat niet werkt, levert waardevolle inzichten op voor volgende projecten.” De Philips-geest met de liefde voor technologische vernieuwing blijft dus in het gebied aanwezig. 

Evenementen brengen levendigheid

Strijp-S laat zien dat gebiedsontwikkeling meer is dan bouwen alleen. Vanaf het begin spelen evenementen een grote rol in het tot leven brengen van het gebied. Evenementen als Dutch Design Week, Glow, Vier Strijp-S, Flying Dutch, de FeelGood Market en de Nacht van Strijp zorgen voor reuring en trekken nieuwe bewoners en ondernemers aan. 

“De opzet van dit soort evenementen is in eerste instantie belangrijk om mensen kennis te laten maken met het gebied”, vertelt Bas Martens, gedelegeerd gebiedsontwikkelaar namens VolkerWessels bij Park Strijp Beheer. “Evenementen zorgen voor aantrekkingskracht (placemaking) en trekken mensen naar het gebied. In latere fases zorgen ze, samen met functies en lokale initiatieven in de plint, voor een permanent levendige stadswijk waar mensen willen wonen en werken. Hierdoor is Strijp-S niet zomaar een normale woonwijk of werkomgeving.”

Lighthouse markeert nieuw hoogtepunt

Met de oplevering van het 109 meter hoge Lighthouse heeft Strijp-S deze zomer letterlijk een nieuw hoogtepunt bereikt. De toren vormt niet alleen een opvallend baken in de skyline, maar ook een staaltje vakmanschap. “Wat dit gebouw voor mij met name bijzonder maakt, is dat we toen we met het ontwerp begonnen, nooit hadden verwacht op 100 meter hoogte traditioneel te gaan metselen”, vertelt Tom. “Het lopen over de smalle steiger op deze hoogte heeft mij iedere keer weer verbaasd.”

Met Lighthouse komen er 333 woningen bij op Strijp-S. Dat zorgt voor een toename van bewoners én een extra impuls voor de voorzieningen, wat de levendigheid van het gebied verder versterkt. Rondom de toren ontstaat bovendien een nieuw plein waar initiatieven en evenementen samenkomen.

 “Strijp-S is echt een bijzonder stukje Eindhoven”, glimlacht Bas. “De evenementen in combinatie met het programma ‘werken’ en ‘wonen’ zorgen voor een levendige stadswijk gedurende de dag, in de avond en in het weekend. De diversiteit in architectuur, zowel van de nieuwbouw als de oude Philips-gebouwen, geeft het gebied een unieke sfeer en beleving.” Tom vult aan: “Je voelt gewoon dat hier met passie en vakmanschap wordt gewerkt aan een stuk stad dat continu in ontwikkeling blijft.”