Veiligheid is geen vast gegeven. We creëren het elke dag opnieuw. Met elkaar.
In het ontwerp, in het werkvak én tijdens de dagstart waarin we de risico’s van die dag benoemen. Volgens David Seigers, sinds december directeur Veiligheid infra divisie van VolkerWessels, begint veiligheid niet bij een systeem, maar bij mensen.
David begon zijn loopbaan bij Defensie en werkte daarna negen jaar bij BAM en vier jaar bij Antea Group. Die ervaring nam hij mee naar VolkerWessels. “We kunnen processen optuigen en innovaties toepassen, maar uiteindelijk gaat het om gedrag. Veilig werken doe je samen.”
Aanrijdgevaar als toprisico
Binnen de infrasector is aanrijdgevaar één van de grootste risico’s. Dat blijkt ook uit meldingen in de WAVE-app van VolkerWessels, waarin zowel ongevallen als near misses worden geregistreerd. “Groot materieel, veel rijbewegingen en medewerkers binnen het werkvak zorgen voor spanning”, vertelt David. “Dat spanningsveld wil je zo klein mogelijk houden. Vrachtwagens, shovels en ander zwaar materieel zijn niet weg te denken uit onze projecten. We kunnen het risico wél bij de bron aanpakken en dat begint al vóór de uitvoering.”
AI-camerasysteem
VolkerWessels-onderneming KWS zoekt samen met partners naar technologische oplossingen om de veiligheid te verbeteren. Een voorbeeld is het nieuwe AI-Smart Brake Assist op vrachtwagens, ontwikkeld in samenwerking met ketenpartners Buko Transport en Wierda Voertuigtechniek WVT. Het systeem combineert een 360-gradencamerasysteem met persoonsherkenning op basis van AI. De chauffeur ziet via schermen rondom de vrachtwagen zijn volledige omgeving. Detecteert het systeem een persoon in de gevarenzone, dan grijpt het automatisch in op het remsysteem. “Het is een extra paar ogen. Een chauffeur kan niet alles tegelijk zien. Met AI voeg je een extra veiligheidslaag toe.”
De techniek is niet volledig nieuw; vergelijkbare toepassingen bestaan al in de automotive-sector. Het verschil zit in de integratie en toepassing in een complexe infracontext. “Niet elke producent stelt zijn systemen open voor aanvullende veiligheidsinterfaces. Daarom werkt KWS samen met andere aannemers om gezamenlijk richting leveranciers op te trekken.”
Het systeem is gekeurd en wordt door WVT af fabriek geleverd. De eerste ervaringen zijn positief. Chauffeurs waarderen vooral het verbeterde overzicht dankzij de 360°-weergave. Traditionele spiegels maken plaats voor camera’s dichter in het gezichtsveld. “Het is nog te vroeg om conclusies te trekken over effecten in cijfers, maar het systeem voegt aantoonbaar een extra veiligheidslaag toe.”
Veiligheid in de keten
Veiligheid gaat volgens David niet alleen om innovatieve oplossingen bedenken, het begint al in de ontwerpfase. Hoe zorg je dat mensen en materiaal veilig samenwerken? Kun je een werkvak volledig afsluiten, zodat er geen wegverkeer meer langs rijdt? Kun je met een andere ontwerpkeuze een werkmethodiek toepassen waarbij er minder gereden hoeft te worden?
“Als je het gesprek met de opdrachtgever al in een vroeg stadium voert, kun je fundamenteel andere keuzes maken”, legt David uit. “Dan haal je de spanning tussen mens en materieel er aan de voorkant uit.”
Ook in de uitvoering zie je dat terug, in de dagstart. “Daar bespreken we de rijbewegingen van die dag. Wie rijdt waar? Wanneer? En welke afspraken maken we daarover? Die bewustwording is essentieel. Want hoe routineuzer het werk, hoe groter de kans dat we blind worden voor risico’s.”
Gedrag blijft doorslaggevend
Want technologie alleen is niet genoeg. Gewenning en risicotolerantie spelen een grote rol bij ongevallen. “Wie twintig jaar in een hoogrisico-omgeving werkt, kan onbewust risico’s gaan normaliseren. ‘Het gaat al jaren goed’, is een gedachte die gevaarlijk kan zijn.”
Daarom focust KWS extra op aanrijdgevaar. Niet alleen vanuit techniek, maar juist ook vanuit gedrag. Bewustwording, aanspreekcultuur en het bespreekbaar maken van risico’s zijn cruciaal. Bovendien is niet elk voertuig al uitgerust met het nieuwe systeem. Dat vraagt blijvende alertheid van iedereen op en rond het werkvak.
Samen blijven we verbeteren
David ziet volop kansen in verdere toepassing van AI. “We kunnen detecties registreren en op een kaart plotten. Ontstaan er op een specifieke locatie herhaaldelijk gevaarlijke situaties? Dan analyseer je wat er structureel misgaat en grijp je gericht in. AI helpt om patronen te herkennen en trends te analyseren. Zo worden we steeds meer data gedreven in onze veiligheidsaanpak.”
Innovaties ontstaan vaak uit een hulpvraag of observatie in de praktijk. Het AI-systeem kwam voort uit de vraag: hoe kunnen we aanrijdgevaar verder terugdringen? Een ketenpartner pakte die vraag op en vertaalde die naar een concrete oplossing. “Er zijn zoveel innovatieve ideeën in de markt”, besluit David. “Maar de beste ideeën ontstaan vaak op de werkvloer. Zie je iets wat veiliger kan? Wacht er niet mee. Deel het. Want veiligheid maken we niet alleen met systemen, maar met elkaar.”