.png)
Op de A9, tussen Raasdorp en Velsen, vervangt Vialis de verkeerssignalering. Voor weggebruikers oogt het werk vrij overzichtelijk. Even wat installaties vervangen, een omleiding en de volgende ochtend rijdt het verkeer weer door. Maar dat is het niet. Aan die ene nacht gaat een lange voorbereiding vooraf. Een klus die minder simpel is dan hij lijkt.
De werkzaamheden op de A9 staan niet op zichzelf. In totaal zijn er zo’n 14 afsluitingsnachten nodig. Verder maken ze deel uit van een grotere opgave, waarin op meerdere plekken langs het rijkswegennet dynamische verkeerssystemen en openbare verlichting worden vervangen. Die projecten zijn ondergebracht in een raamovereenkomst met Rijkswaterstaat, met tientallen nadere overeenkomsten verspreid over het land. “Projecten die we in verschillende regio’s uitvoeren, maar inhoudelijk veel overeenkomsten hebben”, zegt projectmanager Maaike van den Brink van Vialis. “Door het repeterende karakter ontstaat een vliegwieleffect. We leren van elk project en nemen die inzichten weer mee naar de volgende.”
Maanden voorbereiding voor een paar uur werk
Voor elke afsluiting op de A9 moet ruim van tevoren een slot worden aangevraagd bij Rijkswaterstaat. Hoe groter de hinder, hoe langer de voorbereidingstijd. In dit geval betekent dat: maanden vooruit plannen. “Je begint met het district en de verkeersmanagers van Rijkswaterstaat”, legt Maaike uit. “Daar stem je af hoe je het werk veilig uitvoert en welke verkeersmaatregelen nodig zijn. Daarna ga je in gesprek met gemeenten, hulpdiensten en vervoerders.”
Die afstemming heeft direct invloed op het project. Omleidingen worden tot in detail besproken en belangen tegen elkaar afgewogen. “Als een gemeente zegt: liever niet via deze route, dan moet je je plan aanpassen”, zegt projectleider Johan Bruggeman. “En dat werkt meteen door in je planning.” Johan werkt normaal bij VolkerRail en is voor dit project gedetacheerd bij Vialis. Hij brengt ervaring mee uit andere infraprojecten, terwijl Maaike de grotere opgave en de lijnen met Rijkswaterstaat goed kent.
Afhankelijk van anderen
Ook technisch komt het nauw. Langs de weg worden besturingskasten vervangen: kasten die de signalering aansturen. “Die kasten zijn aangesloten op een netwerk en gekoppeld aan andere systemen”, zegt Johan. “Daardoor zijn meerdere door RWS gecontracteerde partijen betrokken die allemaal met elkaar moeten samenwerken. We zijn afhankelijk van hoe anderen hun werk doen. Dat maakt het anders dan wanneer je alles zelf in de hand hebt. Je hebt de coördinatie, maar niet de volledige controle. En toch wordt er wel van je verwacht dat het werkt.”
“Aan het einde van de week, tijdens het in bedrijf stellen, was het nog best even spannend of het systeem zou werken”, zegt Maaike. “Je hebt te maken met software die ingeladen moet worden, verbindingen die moeten werken en koppelingen met bijvoorbeeld een brug. Als één onderdeel niet werkt, werkt het hele systeem niet. Dat moet allemaal tegelijk goed gaan.”
Vooraf worden scenario’s uitgewerkt: wat als een onderdeel niet werkt, of het werk moet worden doorgeschoven? Soms wordt een reserveweekend ingepland om risico’s op te vangen. “Je bent continu bezig met risicobeheersing”, zegt Maaike.
Grenzen trekken
Een belangrijke les uit eerdere projecten was de beschikbaarheid van materialen, met name bij directieleveringen waar Vialis niet de volledige controle over heeft. Besturingskasten kwamen soms pas laat beschikbaar, waardoor de voorbereiding onder druk kwam te staan. “Dan heb je eigenlijk geen tijd meer om dingen goed te controleren en verder voor te bereiden”, legt Johan uit. “En dat wil je niet.”
Dit keer werd daar anders mee omgegaan. “We hebben vooraf duidelijk aangegeven welke tijd we nodig hebben om het werk goed en veilig te kunnen uitvoeren”, zegt Maaike. “Als die ons om redenen niet gegeven kan worden, dan schuiven we het werk op.”
Dat vraagt om duidelijkheid richting de opdrachtgever. “Je wilt flexibel zijn, maar niet ten koste van je eigen planning en je eigen mensen”, zegt ze. “Soms moet je gewoon zeggen: zo gaan we het niet doen. De opdrachtgever begrijpt ons standpunt daarin heel goed, en met behoud van de goede Opdrachtgever-Opdrachtnemer relatie zoeken we daarin de scherpte van het contract op.”
De mensen buiten
Voor Johan en Maaike draait het om de monteurs en uitvoerders die het werk in de nacht doen. “Wij zorgen dat de randvoorwaarden kloppen”, zegt Johan. “Maar het zijn de mensen buiten die het doen. Die zorgen dat het werkt. Daar ben ik trots op.”
Voor de weggebruiker blijft het werk erachter onzichtbaar. De signalering werkt, het verkeer rijdt door en de brug functioneert zoals bedoeld. Maar achter die ene nacht schuilt een operatie waarin maanden voorbereiding en afstemming precies op tijd moeten kloppen.
